İnancın Yolculuğu

Tasavvuf sadece mistik bir disiplin mi, yoksa varlığın özüne ve kuantum alanına dokunan kadim bir metafizik felsefe mi? "Enel Hak" çığlığından Dört Kapı öğretisine, nefsin terbiyesinden Vahdet-i Vücud anlayışına uzanan bu içsel yolculukta; insanın kendi içindeki özü keşfe çıkıyoruz. Bu bölümde: (00:00) İçsel Yolculuk ve Tasavvufun Özü (02:04) Tasavvufun Doğuşu: Emevi Şatafatına Tepki ve Züht Dönemi (03:49) İlahi Aşk, "Enel Hak" ve Kuantum Alanı Olarak Yaratıcı (09:32) Dört Kapı Öğretisi - 1. Kapı: Şeriat ve Ahlaki Disiplin (12:43) 2. Kapı: Tarikat - Mürşit İhtiyacı ve Etikten Yoksun Bilim (18:51) 3. Kapı: Marifet - Vahdet-i Vücud, Tayy-i Mekan ve Mind Over Matter (25:06) 4. Kapı: Hakikat - Fenafillah, Nirvana ve Ölmeden Önce Ölmek (29:59) Bilim, Dinin Özü ve Kuantum Fiziğiyle Geleceğin Tasavvufu Yaratıcı: Gerçeği BulYapımcı: Podbee Media Tüm bölümler, videolar ve daha fazlasına Podbee App ve podbee.com'dan ücretsiz olarak ulaşabilirsiniz. Bu bölüm reklam ve sponsorluk içerebilir.

Peygamberin en azılı muhalifleri, onun vefatından sonra bu inancı nasıl kendi iktidarlarının kalkanı haline getirdi? Kur'an'ın metinleşme sürecinden üretilen binlerce sahte hadise kadar, kutsalı gerçekten kim tayin etti: İlahi vahiy mi, yoksa hırslı kralların siyasi planları mı? Dinler tarihinin en sarsıcı sayfalarını aralıyoruz. Bu bölümde: (00:00) Klasik Anlatı, Dogmalar ve Tarihsel Kuşku (02:13) Siyer ve Hadislerin Geç Dönem Kayıtları (04:21) Gizemli Öğretmenler ve Hanifler: Zeyd bin Amr bin Nüfeyl (05:45) Ebionit Rahip Varaka bin Nevfel ve Rahip Bahira İddiaları (08:49) İsimlerin Sentezi (11:35) Pagan Köklerden Kalan İbadetler ve Rakip Kâbelerin Tasfiyesi (16:20) Emevi Dönüşümü: Müminler Hareketinden Arap İmparatorluğuna (17:22) Din-Devlet İnşası (18:57) Kur'an'ın Metinleşmesi ve Yaktırılan Mushaflar (21:30) Hadis Üretimi ve Kutsalın İktidar Silahına Dönüşmesi Yararlanılan Kaynaklar: Buhârî, el-Câmiu's-Sahîh, Kitâbü'l-Megâzî, "Bâbü Gazveti Zi'l-Halasa" (hadis no. 4355–4357); ayrıca Kitâbü'l-Cihâd no. 3020, 3076. — Cerîr b. Abdullah el-Becelî'nin 150 atlıyla Zü'l-Halasa'yı yakması, "uyuz deve gibi bıraktım" ifadesi ve peygamberin duası. (Türkçe: Sahîh-i Buhârî ve Tercemesi, çev. Mehmed Sofuoğlu, Ötüken.) Müslim, el-Câmiu's-Sahîh, Kitâbü Fedâili's-Sahâbe, no. 2476. — Aynı olayın ikinci sahih rivayeti. İbnü'l-Kelbî, Kitâbü'l-Esnâm (Putlar Kitabı), çev. Beyza Düşüngen, Ankara Üniv. İlahiyat Fak. Yay., 1969. — Zü'l-Halasa'nın "Kâbetü'l-Yemâniyye" olarak anılması, Lât/Uzzâ/Menât tapınaklarının yıkılması, Hacerülesved ve taş kültleri. İbn Hişâm, es-Sîretü'n-Nebeviyye, çev. Hasan Ege, Kahraman Yay. (İng.: A. Guillaume, The Life of Muhammad, Oxford 1955). — Zeyd b. Amr, Varaka b. Nevfel, Rahip Bahîra anlatıları; Mekke fethinde putların kırılması; Hâlid b. Velîd'in Uzzâ'yı yıkması. Buhârî, Kitâbü'l-Megâzî no. 4287 / Müslim no. 1781. — Fetih günü Kâbe çevresindeki 360 put rivayeti. G. R. Hawting, The Idea of Idolatry and the Emergence of Islam, Cambridge UP, 1999. — Cahiliye hac ritüelleri (tavaf, Safa-Merve, ihram) ile İslâmî hac arasındaki süreklilik tartışması. İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-Kübrâ, c. 1 ve 3 (Türkçe: Siyer Yay., ed. Adnan Demircan). — Zeyd b. Amr'ın Kâbe'deki sözleri, Şam seyahatleri; Varaka'nın İbranice İncil okuması. Buhârî, Bed'ü'l-Vahy no. 3; Tefsîr no. 4953. — Varaka'nın ilk vahyi onaylaması, ölümü ve "fetretü'l-vahiy". Joseph Azzi (Ebû Mûsâ el-Harîrî), Le prêtre et le prophète: Aux sources du Coran, Maisonneuve & Larose, Paris 2001 (Arapça aslı: Kass ve Nebî, 1979). Daniel J. Sahas, John of Damascus on Islam: The "Heresy of the Ishmaelites", Brill, Leiden 1972. — Şamlı Yuhanna'nın De Haeresibus 100/101. bölümünün çevirisi; Muhammed'in Ariusçu bir rahipten eğitildiği iddiası. Christian Julien Robin, "Ḥimyar, Aksūm, and Arabia Deserta in Late Antiquity: The Epigraphic Evidence", G. Fisher (ed.), Arabs and Empires before Islam, Oxford UP 2015. — 4. yy'dan itibaren pagan yazıtların kesilip "Rahmanan" yazıtlarının başlaması; Himyer'de Yahudilik. Iwona Gajda, Le royaume de Ḥimyar à l'époque monothéiste, Paris 2009. — Himyer monoteizminin epigrafik dökümü. (Kur'an referansı: Furkân 25/60 "Rahman da nedir?") İbnü'n-Nedîm, el-Fihrist, 9. makale (Harrânîler bölümü); Tamara M. Green, The City of the Moon God: Religious Traditions of Harran, Brill 1992. — Harran Sâbiîlerinin Ay (Sin) kültü ve 30 günlük orucu. Arda Viraf Nâme — M. Haug & E. W. West, The Book of Arda Viraf, Bombay/London 1872. — Çinvat Köprüsü, göğe yükseliş ve cennet-cehennem gezisi motifi. Ya'kûbî, Târîh, c. 2 (Abdülmelik b. Mervân bölümü). — Abdülmelik'in hacıları Mekke'den (İbnü'z-Zübeyr'den) çevirmek için Kubbetü's-Sahra'yı yaptırdığı iddiasının birincil kaynağı. Karşı görüş için: Oleg Grabar, "The Umayyad Dome of the Rock in Jerusalem", Ars Orientalis 3 (1959). Chase F. Robinson, 'Abd al-Malik, Oneworld, Oxford 2005. — Arapçalaştırma reformu, kelime-i şehadetli ilk dinar (77/696-97), devletin kurumsallaşması. Stephen J. Shoemaker, Creating the Qur'an: A Historical-Critical Study, University of California Press, 2022. — Kur'an'ın nihai formunun Osman değil Abdülmelik–Haccâc döneminde sabitlendiği tezi. (Destekleyici: Crone & Cook, Hagarism, Cambridge 1977.) Behnam Sadeghi & Mohsen Goudarzi, "Ṣan'ā' 1 and the Origins of the Qur'ān", Der Islam 87 (2012), s. 1–129. — San'a palimpsestindeki farklı sûre sıralaması ve kelime farkları. Osman'ın mushafları yaktırması için: Buhârî no. 4987; Mervân'ın Hafsa mushafını yaktırması için: İbn Ebû Dâvûd, Kitâbü'l-Mesâhif ve İbn Şebbe, Târîhu'l-Medîne. Christoph Luxenberg, The Syro-Aramaic Reading of the Koran, Verlag Hans Schiler, Berlin 2007 (Almanca aslı 2000). Ignaz Goldziher, Muslim Studies, c. 2, çev. Barber & Stern, London 1971 (Almanca: Muhammedanische Studien, 1890) — Emevilerin siyasi hadis uydurtması, Zührî üzerindeki baskı, Kubbetü's-Sahra'nın "alternatif kıble" tezi; ve Joseph Schacht, The Origins of Muhammadan Jurisprudence, Oxford 1950 — isnadların geriye dönük üretimi. Kerbelâ, Harre Vak'ası (683), Kâbe'nin 683 ve 692'de mancınıkla vurulması ve Haccâc için: Taberî, Târîhu'r-Rusül ve'l-Mülûk (İng. SUNY ed., c. 19 The Caliphate of Yazid, c. 21 The Victory of the Marwanids). Muâviye'nin Ali aleyhine hadis uydurtma emri: İbn Ebü'l-Hadîd, Şerhu Nehci'l-Belâga, c. 4 ve 11 (Ebû Ca'fer el-İskâfî'den naklen). Barbara Roggema, The Legend of Sergius Baḥīrā: Eastern Christian Apologetics and Apocalyptic in Response to Islam, Brill, Leiden 2009. — Bahîra efsanesinin Süryanice ve Arapça Hristiyan versiyonlarının eleştirel neşri ve çevirisi; Hristiyan geleneğinde Bahîra'nın "Muhammed'in öğretmeni" olarak nasıl kurgulandığını gösteren temel akademik çalışma. Uri Rubin, The Eye of the Beholder: The Life of Muḥammad as Viewed by the Early Muslims, Darwin Press, Princeton 1995 (özellikle "Attestation" bölümü). — Bahîra karşılaşması ve Varaka'nın vahyi tasdik etmesi rivayetlerinin İslâmî kaynaklarda nasıl şekillendiğinin tarihsel-eleştirel analizi. Birincil rivayet için: Tirmizî, Sünen, Menâkıb no. 3620 (Bahîra hadisi; Tirmizî bunu "hasen garîb" olarak niteler). Muhammed b. Ömer el-Vâkıdî / İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-Kübrâ, c. 1 ("Varaka b. Nevfel" ve "Bahîra" başlıkları) ile Âişe Abdurrahman (Bintü'ş-Şâtı'), Terâcimü Seyyidâti Beyti'n-Nübüvve — Hatice'nin Varaka'ya danışması, Varaka'nın Hanif arayışı ve Hristiyanlığı seçmesi. Modern Türkçe değerlendirme için: Mehmet Azimli, Siyeri Farklı Okumak, Ankara Okulu Yay., 2008 — Bahîra ve Varaka rivayetlerinin güvenilirliğini sorgulayan yerli akademik çalışma. Yaratıcı: Gerçeği BulYapımcı: Podbee Media Tüm bölümler, videolar ve daha fazlasına Podbee App ve podbee.com'dan ücretsiz olarak ulaşabilirsiniz. Bu bölüm reklam ve sponsorluk içerebilir.

Sümerlerin "Dilmun" bahçesi nasıl oldu da İbrahimi dinlerin cennetine dönüştü? Dante'nin hayal gücüyle yazdığı korkunç tasvirler, bugün milyarlarca insanın inandığı cehennemi nasıl şekillendirdi? İnsanlığın en büyük varoluşsal muamması olan öte alem inancının şaşırtıcı tarihine doğru bir yolculuğa çıkıyoruz. Bu bölümde: (00:00) Cennet ve Cehennem Muamması (03:21) Sümer Mitolojisinde Cennet: Tanrıların Bahçesi Dilmun ve Arallu (05:49) Antik Mısır: Aaru Tarlaları, Maat'ın Terazisi ve Yılanlı Azaplar (07:28) Doğu Felsefesi ve Yunan Mitolojisi: Reenkarnasyon, Elysium ve Tartaros (10:37) Yahudilikte Şeol İnancı ve Zerdüşt Etkisiyle Gelen Cennet-Cehennem (12:39) Dante’nin Cehennemi, Zerdüşt Kökleri ve İslam’daki Huriler (16:20) Yeryüzündeki Cennet ve Cehennem: Basra Vahaları ve Hinnom Vadisi (23:53) Bilinç Durumları, Simülasyon Hipotezi ve İçsel Yolculuk Yaratıcı: Gerçeği BulYapımcı: Podbee Media Tüm bölümler, videolar ve daha fazlasına Podbee App ve podbee.com'dan ücretsiz olarak ulaşabilirsiniz. Bu bölüm reklam ve sponsorluk içerebilir.

Ya Kâbe, çölün ortasında aniden beliren ilahi bir yapı değil de, Arap yarımadasındaki kadim pagan küp tapınaklarının hayatta kalan son sembolüyse? Milyarlarca insanın yöneldiği "Kıble" kavramı nasıl doğdu? Kâbe'nin tek merkez haline gelişinin ardındaki ezber bozan şifreleri çözüyoruz. Bu bölümde: (00:00) Çölün Kalbindeki Siyah Küp (03:13) Cahiliye Algısı ve İslam Öncesindeki Diğer Kâbeler (05:12) Pagan Kutsal Merkezleri (08:04) Mekke Gerçekten Kadim Bir Ticaret Merkezi miydi? (10:58) Dinlerde "Kıble" Kavramı ve Kutsal Yön İhtiyacı (12:40) Kudüs'ten Mekke'ye (14:10) İnsan Neden Bir Merkeze İhtiyaç Duyar? Yaratıcı: Gerçeği BulYapımcı: Podbee Media Tüm bölümler, videolar ve daha fazlasına Podbee App ve podbee.com'dan ücretsiz olarak ulaşabilirsiniz. Bu bölüm reklam ve sponsorluk içerebilir.

Anadolu'da yaşamış pagan bilge Tyanalı Apollyonus'un hayatı ve mucizeleri, zamanla İsa Mesih figürüne mi dönüştürüldü? Roma İmparatorluğu ve İznik Konsili, imparatorluk idaresini sağlamak adına tarihin en büyük teolojik kurgusunu mu inşa etti? Pagan bayramlarından Mısır mitolojisine, Zerdüştlükten silinen Roma arşivlerine uzanarak "Hangi İsa?" sorusunun arkasındaki ezber bozan gerçekleri sorguluyoruz. Bu bölümde: (00:00) İnsanlık Tarihinin En Büyük Algı Operasyonu (01:51) İncil'deki Klasik Doğum ve Mucize Anlatısı (06:48) Babil Esareti ve Zerdüştlükten Geçen Mesih İnancı (12:29) Tyanalı Apollyonus Kimdir? (19:49) Apollyonus'un Yargılanması, İhanete Uğraması ve Mucizeleri (22:57) Apollyonus Nasıl İsa Figürüne Dönüştürüldü? (27:14) Roma'nın Yeni Dini Kurgulaması (31:59) Pagan Bayramları, Güneş Sembolizmi ve Çalıntı Mucizeler (35:33) Yeşu Peygamber ve Roma Arşivleri Yaratıcı: Gerçeği BulYapımcı: Podbee Media Tüm bölümler, videolar ve daha fazlasına Podbee App ve podbee.com'dan ücretsiz olarak ulaşabilirsiniz. Bu bölüm reklam ve sponsorluk içerebilir.